Wymagania egzaminacyjne z przyrody do podręcznika wydawnictwa
Nowa Era „Odkrywam przyrodę” w klasie 4.
Rozdział I. Spotkanie z przyrodą
- Przyroda i jej elementy
- Źródła informacji o przyrodzie
- Problem uzależnień. Uzależnienie od Internetu, smartfona, mediów społecznościowych.
- Wpływ uzależnień na samopoczucie i relacje z otoczeniem.
- Zachwianie rytmu dnia i nocy. Znaczenie snu.
- Właściwe korzystanie z Internetu
- Zmysły i ich ograniczenia.
- Rola mózgu w odbieraniu bodźców.
- Obserwacje i narzędzia wykorzystywane podczas obserwacji.
- Badania przyrodnicze i ich etapy.
- Co to jest hipoteza? Jak sprawdzić prawdziwość hipotezy – przykłady prostych doświadczeń.
- Przyrządy przydatne podczas badania przyrody.
- Szkło i sprzęt laboratoryjny.
- Jak rysować schematy?
- Karty charakterystyki substancji, odczynniki chemiczne.
- Informacje na opakowaniach.
- Zasady bezpieczeństwa na lekcjach przyrody.
- Zastosowanie mikroskopu.
- Budowa mikroskopu optycznego.
- Kompas, kierunki geograficzne główne i pośrednie.
- Jak wyznaczyć kierunki geograficzne za pomocą kompasu?
Rozdział II. Moja okolica
- Elementy krajobrazu.
- Rodzaje krajobrazów.
- Porównanie krajobrazów miejskich z krajobrazami wiejskimi.
- Przykłady prostych zależności w krajobrazie.
- Formy wypukłe: wzniesienie, pagórek, wzgórze, góra, szczyt, stok, podnóże.
- Formy wklęsłe: dolina, kotlina.
- Formy płaskie: równiny.
- Właściwości skał (barwa, spójność, twardość, odporność na działanie wody).
- Podział skał na lite, zwięzłe i luźne (granit, wapień, węgiel, less, piasek i glina).
- Właściwości wybranych skał.
- Wykorzystanie skał.
- Proces glebotwórczy.
- Z czego się składa gleba?
- Co to jest próchnica?
- Gleby żyzne i mało żyzne oraz ich przydatność dla człowieka.
- Porównanie gleby z ziemią ogrodową.
- Znaczenie gleby dla przyrody i dla człowieka.
- Do czego ludzie potrzebują przyrody?
- Przykłady roślin i zwierząt występujących w najbliższej okolicy.
Rozdział III. Obserwuję zjawiska przyrodnicze
- Czym jest materia?
- Stany skupienia wody.
- Cechy ciał stałych, cieczy i gazów.
- Zmiany kształtu ciał stałych, cieczy i gazów.
- Rodzaje ciał stałych (ciała stałe: twarde, sprężyste, plastyczne i kruche).
- Drobinowy model materii. Czym są drobiny?
- Sposób ułożenia drobin w ciałach stałych, cieczach i gazach.
- Badanie ściśliwości drobin w ciałach stałych, cieczach i gazach.
- Stany skupienia wody.
- Co to jest temperatura?
- Zależność stanu skupienia wody od temperatury.
- Zmiany stanów skupienia wody – krzepnięcie, topnienie, skraplanie, parowanie.
- Właściwości wody.
- Obserwacja zmian stanów skupienia.
- Czynniki wpływające na szybkość parowania.
- Analiza obiegu wody w przyrodzie.
Rozdział IV. Obserwuję przyrodę
- Co to jest pogoda?
- Składniki pogody (temperatura powietrza, ciśnienie atmosferyczne, opady, osady, zachmurzenie, wiatr) i ich charakterystyka.
- Ciśnienie atmosferyczne.
- Co to jest wiatr?
- Jak powstają chmury?
- Przyrządy meteorologiczne.
- Mapa pogody i jej analiza.
- Jak prowadzić pomiar i obserwację składników pogody?
- Jak organizmy radzą sobie z upałem?
- Udar cieplny i odwodnienie u człowieka.
- Strategie przetrwania roślin i zwierząt zimą.
- Jak mądrze dokarmiać ptaki zimą?
Rozdział V. Jak działają organizmy?
- Cechy organizmów – budowa komórkowa.
- Czynności życiowe organizmów.
- Organizmy jednokomórkowe i wielokomórkowe.
- Od komórki do organizmu.
- Hierarchiczna budowa organizmów.
- Organizmy samożywne.
- Fotosynteza i jej przebieg.
- Skład powietrza.
- Organizmy cudzożywne.
- Sposoby zdobywania pokarmu.
- Łańcuchy pokarmowe.
Rozdział VI. Życie na lądzie
- Rośliny i zwierzęta charakterystyczne dla lasu.
- Rośliny i grzyby trujące oraz zwierzęta jadowite.
- Zasady zachowania w kontakcie z nieznanymi roślinami i grzybami.
- Czym jest łąka?
- Rośliny i zwierzęta charakterystyczne dla ekosystemu łąki.
- Znaczenie łąk dla przyrody oraz wpływ człowieka na ich funkcjonowanie.
- Pole jako środowisko życia.
- Główne rośliny uprawiane w Polsce.
- Co się wytwarza z roślin uprawianych w Polsce?
Rozdział VII. Życie w wodzie
- Cechy środowiska wodnego.
- Czynniki niezbędne do życia w wodzie.
- Porównanie życia w wodzie z życiem na lądzie.
- Rodzaje wód powierzchniowych – wody płynące i wody stojące.
- Elementy systemu rzecznego na mapie.
- Walory przyrodnicze rzeki.
- Rozpoznawanie organizmów żyjących w rzece.
- Podział wód stojących.
- Rozpoznawanie organizmów żyjących w jeziorze.
