Wymagania egzaminacyjne z chemii dla kl. 7

Wymagania egzaminacyjne z chemii dla kl. 7 – na bazie podręcznika wyd. Nowa Era „Chemia nowej ery” klasa 7.

Dział 1. Substancje i ich przemiany

chemia jako nauka przyrodnicza
przykłady zastosowań chemii w życiu codziennym
nazwy wybranego szkła i sprzętu laboratoryjne oraz ich przeznaczenie
zasady bezpieczeństwa obowiązujące w pracowni chemicznej
regulamin pracowni chemicznej
sposób opisywania przeprowadzanych doświadczeń chemicznych
wymagania i sposób oceniania stosowane przez nauczyciela
substancje będące głównymi składnikami stosowanych na co dzień produktów, np.: soli

kuchennej, cukru, mąki, wody, miedzi, żelaza

badanie właściwości wybranych substancji
właściwości fizyczne a chemiczne
wzór na gęstość jako zależność między masą a objętością
obliczenia z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość, objętość
przeliczanie jednostek objętości i masy
cechy mieszanin jednorodnych i niejednorodnych
różnice między właściwościami fizycznymi składników mieszaniny
metody rozdzielania mieszanin na składniki w zależności od właściwości składników

mieszaniny

sporządzanie mieszanin o różnym składzie i rozdzielanie ich na składniki
zjawisko fizyczne i reakcja chemiczna
przykłady reakcji chemicznych i zjawisk fizycznych
przykłady zjawisk fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących w otoczeniu człowieka
doświadczenia ilustrujące zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną
pierwiastek chemiczny
pochodzenie nazw pierwiastków chemicznych
potrzeba wprowadzenia symboli chemicznych
symbole pierwiastków chemicznych
pierwiastek chemiczny a związek chemiczny
związek chemiczny a mieszanina
podział pierwiastków chemicznych na metale i niemetale
właściwości metali i niemetali
różnice między metalami i niemetalami
stopy metali
korozja
sposoby zabezpieczania przed rdzewieniem przedmiotów zawierających żelazo

Dział 2.: Składniki powietrza i rodzaje przemian, jakim ulegają

znaczenie powietrza dla życia organizmów
badanie składu powietrza
skład powietrza
składniki stałe i zmienne powietrza
właściwości powietrza
występowanie, właściwości i obieg azotu w przyrodzie
pierwiastki chemiczne będące gazami szlachetnymi
właściwości i zastosowania gazów szlachetnych
obecność pary wodnej w powietrzu
zjawisko higroskopijności

otrzymywanie tlenu
właściwości fizyczne i chemiczne tlenu
znaczenie i zastosowanie tlenu
tlenki i ich podział
substraty i produkty reakcji
reakcje analizy, syntezy, spalania
słowny zapis przebiegu reakcji chemicznej
obieg tlenu i tlenku węgla(IV) w przyrodzie
proces fotosyntezy
właściwości fizyczne i chemiczne tlenku węgla(IV)
wykrywanie obecności tlenku węgla(IV) w powietrzu wydychanym z płuc
reakcja charakterystyczna
reakcja wymiany
substraty i produkty reakcji wymiany
zastosowania tlenku węgla(IV)
właściwości tlenku węgla(II)
występowanie wodoru
otrzymywanie wodoru
właściwości fizyczne i chemiczne wodoru
zastosowania wodoru
źródła, rodzaje i skutki zanieczyszczeń powietrza
efekt cieplarniany
zapobieganie nadmiernemu zwiększaniu się efektu cieplarnianego
dziura ozonowa
zapobieganie powiększaniu się dziury ozonowej
kwaśne opady
sposoby postępowania umożliwiające ochronę powietrza przed zanieczyszczeniami
reakcje egzoenergetyczne i endoenergetyczne
przykłady reakcji egzoenergetycznych i endoenergetycznych
przykłady reakcji syntezy, analizy i wymiany, spalania
klasyfikacja reakcji chemicznej na podstawie zapisu słownego jej przebiegu

Dział 3.: Atomy i cząsteczki

ziarnista budowa materii
zjawisko dyfuzji
założenia teorii atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii
różnica między pierwiastkiem a związkiem chemicznym na podstawie założeń teorii

atomistyczno-cząsteczkowej budowy materii

atom a cząsteczka
jednostka masy atomowej
masy atomów i cząsteczek wyrażane w jednostkach masy atomowej
jednostka masy atomowej
odczytywanie mas atomowych z układu okresowego pierwiastków chemicznych
obliczanie masy cząsteczkowej pierwiastków i prostych związków chemicznych
budowa atomu: jądro atomowe, powłoki elektronowe
rdzeń atomowy
skład atomu pierwiastka chemicznego: protony, neutrony, elektrony
elektrony walencyjne, nukleony
liczba atomowa i liczba masowa
liczba protonów, neutronów i elektronów w atomie danego pierwiastka chemicznego (zapis )
model (pełny i uproszczony) atomu pierwiastka chemicznego
konfiguracja elektronowa (rozmieszczenie elektronów na powłokach) atomu pierwiastka chemicznego
definicja izotopów
izotopy wodoru
budowa atomów izotopu wodoru
pojęcie masa atomowa (średnia mas atomów danego pierwiastka chemicznego, z uwzględnieniem jego składu izotopowego)
różnice w budowie atomów izotopów danego pierwiastka
zastosowania izotopów
prawo okresowości
budowa układu okresowego
twórca układu okresowego pierwiastków
podstawowe informacje o pierwiastkach chemicznych zawarte w układzie okresowym pierwiastków (symbol chemiczny, nazwa, liczba atomowa, masa atomowa, rodzaj pierwiastka chemicznego – metal lub niemetal)
informacje na temat budowy atomu pierwiastka chemicznego na podstawie znajomości numeru grupy i numeru okresu w układzie okresowym oraz liczby atomowej
związek między podobieństwem właściwości pierwiastków chemicznych należących do tej samej grupy układu okresowego a budową ich atomów i liczbą elektronów walencyjnych
zmiana charakteru chemicznego (metale – niemetale) pierwiastków grup głównych w miarę zwiększania się numeru grupy i numeru okresu

Dział 4: Łączenie się atomów. Równania reakcji chemicznych

rola elektronów walencyjnych w łączeniu się atomów
mała aktywność gazów szlachetnych
wiązanie kowalencyjne (atomowe) na przykładzie cząsteczek H2, Cl2, N2, CO2, H2O, HCl, NH3
wiązanie kowalencyjne
wzór elektronowy
wzory sumaryczne i strukturalne
pojęcie jon
rodzaje jonów i ich powstawanie z atomów na przykładach: Na, Mg, Al, O, Cl, S
wiązanie jonowe
mechanizm powstawania wiązania jonowego (NaCl, MgO)
pojęcie elektroujemności
elektroujemność pierwiastków a rodzaj wiązania chemicznego w cząsteczce (kowalencyjne, jonowe)
właściwości związków kowalencyjnych i jonowych (stan skupienia, temperatury topnienia i wrzenia, przewodnictwo elektryczne i cieplne)
definicja wartościowości
odczytywanie wartościowości z układu okresowego pierwiastków chemicznych (grup 1., 2. i 13.–17.)
wzory sumaryczne i strukturalne cząsteczek związków dwupierwiastkowych
nazewnictwo prostych dwupierwiastkowych związków chemicznych
interpretacja zapisów: H2, 2H, 2 H2 itp.
pojęcia: indeksy stechiometryczne i współczynniki stechiometryczne
prawo stałości składu związku chemicznego
obliczenia zwykorzystaniem prawa stałości składu związku chemicznego
równanie reakcji chemicznej
zapis równania reakcji chemicznej
uzgadnianie równania reakcji chemicznych (współczynniki stechiometryczne)
odczytywanie równania reakcji chemiczne
prawo zachowania masy
obliczenia z zastosowaniem prawa zachowania masy
zapisy równań reakcji chemicznych
obliczenia stechiometryczne

Dział 5.:Woda i roztwory wodne

właściwości i znaczenie wody w przyrodzie
rodzaje wód w przyrodzie
woda destylowana
wpływ ciśnienia atmosferycznego na wysokość temperatury wrzenia wody
źródła zanieczyszczeń wód naturalnych
sposoby racjonalnego gospodarowania wodą
sposoby usuwania zanieczyszczeń z wód
zdolność do rozpuszczania się różnych substancji w wodzie
proces rozpuszczania
budowa cząsteczki wody
rozpuszczalność w wodzie związków kowalencyjnych i jonowych
pojęcia: roztwór, rozpuszczalnik, substancja rozpuszczana
wpływ różnych czynników na szybkość rozpuszczania się substancji stałych w wodzie
pojęcia: roztwór nasycony, roztwór nienasycony, roztwór stężony, roztwór rozcieńczony
różnice między roztworami: rozcieńczonym, stężonym, nasyconym i nienasyconym
przykłady substancji tworzących z wodą roztwory właściwe
pojęcia: zawiesina, koloid
podaje przykłady substancji tworzących z wodą koloidy i zawiesiny
pojęcie rozpuszczalność substancji
wykres rozpuszczalności
korzystanie z wykresów rozpuszczalności (lub tabel) różnych substancji
obliczenia z wykorzystaniem wykresów rozpuszczalności
definicja stężenia procentowego roztworu
obliczenia z wykorzystaniem pojęć: stężenie procentowe, masa substancji, masa rozpuszczalnika, masa roztworu, gęstość
stężenie procentowe roztworu nasyconego a rozpuszczalność
zmniejszenie lub zwiększenie stężenia roztworów

Dział 6.:Tlenki i wodorotlenki

budowa tlenków
wzory i nazwy tlenków
sposoby otrzymywania tlenków
właściwości fizyczne i zastosowania wybranych tlenków
pojęcie katalizator
pojęcia: elektrolit, nieelektrolit, wskaźniki
przewodnictwo elektryczne różnych substancji rozpuszczonych w wodzie
wskaźniki (fenoloftaleina, oranż metylowy, uniwersalny papierek wskaźnikowy)
wpływ różnych substancji zawartych w roztworach na zmianę barwy wskaźników
rodzaje odczynu roztworu (kwasowy, zasadowy, obojętny)
zastosowanie wskaźników odczynu
doświadczalnie rozróżnianie odczynów kwasowego i zasadowego roztworu za pomocą wskaźników
budowa wodorotlenków
wzory i nazwy wodorotlenków
wzory sumaryczne wodorotlenków sodu i potasu
otrzymywanie wodorotlenku sodu i wodorotlenku potasu
równania reakcji otrzymywania wodorotlenków sodu i potasu
właściwości wodorotlenków sodu i potasu
zastosowania wodorotlenków sodu i potasu
wzór sumaryczny wodorotlenku wapnia
otrzymywanie wodorotlenku wapnia
właściwości wodorotlenku wapnia
zastosowania wodorotlenku wapnia
definicja zasad
różnica między wodorotlenkiem i zasadą
wzór i właściwości i otrzymywanie zasady amonowej
tabela rozpuszczalności wodorotlenków i soli
przykłady zasad (tabela rozpuszczalności)
otrzymywanie wodorotlenków trudno rozpuszczalnych i praktycznie nierozpuszczalnych w wodzie
pojęcie dysocjacja jonowa (elektrolityczna)
dysocjacja jonowa zasad
równania reakcji dysocjacji jonowej zasad
barwa wskaźników w roztworach zasad
wspólne właściwości zasad

Egzamin klasyfikacyjny składa się z części pisemnej (rozwiązywanie testu zawierającego różne rodzaje zadań- otwarte, zamknięte) oraz części ustnej.